İş planı nedir?

Tanım: İş planı nedir?

İş planı, bir işletme kuruluşunun iş fikrini, pazarını, stratejisini ve finansal planlamasını yapılandırılmış biçimde sunan ve temel soruyu yanıtlayan yazılı bir belgedir: Proje ekonomik olarak ayakta kalır mı ve neden? Gründungszuschuss (kuruluş desteği), banka kredisi ve destek başvurularının temelidir.

Uygulamada iş planının iki işlevi vardır.

Dolayısıyla iş planı bürokratik bir zorunlu belge değil, kuruluş sürecindeki en önemli yönetim aracınızdır. Rakamlarınız ne kadar sağlam ve argümanlarınız ne kadar net olursa, destek ve finansman şansınız o kadar yüksek olur.

İş planının yapısına genel bakış

İş planı biçimsel olarak kapak sayfası, içindekiler, metin kısmı, rakamlar kısmı ve eklerden oluşur. Metin kısmı çoğunlukla sekiz bölümden oluşur. Zorunlu ana hatlar yoktur; uygulamada şu sıralama kendini kanıtlamıştır:

• Yönetici özeti (Executive Summary)
• İş fikri ve vizyon
• Girişimci profili
• Pazar ve rekabet
• Pazarlama ve satış
• Organizasyon ve personel
• SWOT analizi ve riskler
• Finansal plan

Her bölümde tam olarak nelerin yer aldığını ve değerlendirenlerin nelere dikkat ettiğini ayrıntılı olarak Bir iş planında neler yer almalı? sayfasında okuyabilirsiniz. Kapak sayfası ve içindekiler için örnekleri, bir iş planının yapısı ve ana hatları hakkındaki rehberimizde bulabilirsiniz.

Yönetici özeti yazmak

Yönetici özeti, iş planının başındaki bir ila iki sayfalık özettir. En son yazılır, ama ilk okunur ve çoğu zaman bankanın veya destek kurumunun okumaya devam edip etmeyeceğini belirler.

İyi bir yönetici özeti, bir sayfada en önemli soruları yanıtlar: Fikir nedir, arkasında kim var, hangi pazar, hangi sermaye, hangi fayda? Bir önsöz değil, yoğunlaştırılmış bir sunumdur (pitch).

İçinde olması gerekenler:

• İş fikri ve teklif bir-iki cümleyle
• Girişimci: nitelik ve deneyim
• Hedef pazar, müşteri faydası ve ayırt edici özellik
• En önemli rakamlar: ciro ve kâr hedefi, sermaye ihtiyacı
• Planın amacı: finansman, destek veya ortaklık yatırımı

İpucu: Yönetici özetini ancak finansal plan hazır olduğunda yazın; böylece rakamlar tutar. Finansal planı hazırlamak için kılavuzumuzu adım adım izleyebilirsiniz.

Özeti cümle cümle nasıl kuracağınızı, eksiksiz bir örnekle birlikte Yönetici özetini yazmak kılavuzumuz gösteriyor.

Ne tür iş planları vardır?

Her proje aynı biçime ihtiyaç duymaz. Üç tür yaygındır:

• Klasik (tam) iş planı: sekiz bölümün tamamını ve finansal planı içeren, ayrıntılı yazılmış belge; bankaların, KfW'nin ve Agentur für Arbeit'ın beklediği biçim.
• Yalın (lean) veya kısa iş planı: erken fikir aşaması veya küçük projeler için sıkıştırılmış (birkaç sayfalık) bir sürüm; destek başvuruları için çoğu zaman yeterli değildir.
• Business Model Canvas: iş modelinin tek sayfalık, görsel özeti; fikri geliştirmek ve düzenlemek için ideal, ancak ayrıntılı yazılmış planın yerini tutmaz.

İş planı ve Business Model Canvas karşılaştırması

İkisi birbirini tamamlar: Canvas, iş modelini hızla taslak hâline getirmenize ve test etmenize yardımcı olur. İş planı ise ayrıntılı yazılmış, rakamlarla desteklenmiş uzun sürümdür. Destek ve kredi için yalnızca iş planı geçerlidir. Canvas bir ön çalışmadır, sunulacak bir belge değildir.

İş planına ne zaman ihtiyacınız olur?

• Gründungszuschuss başvurusunda
• Banka ve KfW kredi başvurularında
• AVGS (Aktivierungs- und Vermittlungsgutschein, aktivasyon ve iş bulma kuponu) koçluğu başvurusunda
• Yatırımcılarla görüşmelerden önce
• Dahili bir strateji rehberi olarak
• İşletme kaydı (Gewerbeanmeldung) ve destek başvuruları kapsamında

İyi bir iş planını ne ayırt eder?

İkna eden bir plan ile reddedilen bir plan arasındaki farkı nadiren ifadeler, çoğunlukla içerik yaratır. Beş etken belirleyicidir:

• Gerçekçi finansal planlama: anlaşılır ciro varsayımları, eksiksiz maliyetler, düzgün bir likidite planı.
• Net pazar tanımı: Hedef kitleniz kim, rakipler kim, somut avantajınız nedir?
• Tutarlı argümantasyon: fikirden pazara, oradan rakamlara uzanan kesintisiz bir bütünlük.
• Bankaya uygun biçimlendirilmiş: bir bankanın sürdürülebilirliği birkaç dakika içinde görebileceği şekilde hazırlanmış.
• Kurumlara uygun: Agentur für Arbeit, Jobcenter veya uzman kurumun (fachkundige Stelle) gereksinimlerine uygun.

Bir iş planı kaç sayfa olmalı?

Sabit bir sayfa sayısı yoktur; belirleyici olan amaçtır. Pratik bir kural olarak:

Kendiniz mi yazmalı, hazırlatmalı mısınız?

Plan öncelikle kendi yönünüzü bulmanıza hizmet ediyorsa ve 40–80 saat ayırabiliyorsanız kendiniz yazmak mantıklıdır. Konu destek veya krediye gelir gelmez hazırlatmak mantıklıdır ve yazılı olarak onaylanmış bir AVGS kuponuyla %100 desteklenebilir.

İkisinin de haklı yanları var. Kendiniz yazmak, işletmecilik temel bilgilerine sahipseniz, yeterli zamanınız varsa (40–80 saat gerçekçidir) ve plan öncelikle kendi yönünüzü bulmanıza hizmet ediyorsa mantıklıdır. Bu sırada projenizi en iyi şekilde tanıma fırsatı bulursunuz.

Hazırlatmak veya danışman eşliğinde hazırlamak, konu destek veya finansmansa, yani bir fizibilite belgesi (Tragfähigkeitsbescheinigung), Gründungszuschuss veya banka kredisiyse mantıklıdır. Burada her sağlam rakam önemlidir ve deneyimli bir danışman, inceleyen kurumların gereksinimlerini bilir. Yazılı olarak onaylanmış bir AVGS kuponuyla bu eşlik hatta %100 desteklenebilir.

Hazırlamanın ne kadar tuttuğunu ve AVGS kuponunun bunun ne kadarını karşıladığını burada bağlayıcı olmadan hesaplayabilirsiniz:

Desteğe mi ihtiyacınız var?

Hazırlama konusunda yardım istiyorsanız – veya AVGS koçluğuyla ilgileniyorsanız – danışmanlık hizmetlerimize göz atın.